jump to content
Theme Icon

Ig Innovations Ltd, Prifysgol Caerdydd a Coleg Prifysgol Dulyn (UCD)

Mae TRINIAETHAU TARGEDU CLEFYDAU yn cael eu datblygu ar gyfer salwch o bob math, gan gynnwys canser, gan ddefnyddio gwrthgyrff o ddefaid.

Er bod cyffuriau wedi cael eu datblygu i drin canser, bacteria a feirysau, nid ydynt yn gallu targedu safleoedd penodol yn y corff. Bydd cemotherapi, er enghraifft, yn targedu celloedd iach yn ogystal â chelloedd canser, a gall hynny arwain at sgil effeithiau megis colli gwallt. Ond mae gwyddonwyr yn credu eu bod wedi canfod ffordd o ddatrys hyn trwy ddefnyddio gwrthgyrff sy’n rhan o’n system imiwnedd.

“Mae dod o hyd i’r union wrthgorff sy’n rhwymo wrth darged dethol fel chwilio am nodwydd mewn tas wair,” yn ôl yr Athro Arwyn Jones o Brifysgol Caerdydd. “Fodd bynnag, mae’n bosibl gwneud hyn trwy gynnwys yr wybodaeth enetig am gynhyrchu gwrthgyrff mewn celloedd B i wneud biliynau o wrthgyrff gwahanol”. “Rydyn ni’n defnyddio technegau bioleg foleciwlaidd a feirws diniwed sy’n cael ei ddefnyddio i heintio bacteria. Mae’r rhain wedyn yn gweithredu felffatrïoedd benthyg i gynhyrchu gwrthgyrff”.

Mae cwmni IG Innovations, sydd wedi’i leoli yn Llandysul, ac sy’n cynhyrchu gwrthgyrff mewn defaid, wedi ymuno â Phrifysgol Caerdydd trwy’r Rhwydwaith Arloesi Celtaidd ar gyfer Gwyddorau Bywyd Uwch (CALIN) i weithio ar y prosiect. Defnyddir defaid oherwydd eu bod yn cynhyrchu amrywiaeth eang o wrthgyrff o safon uchel. Gan ddefnyddio eu celloedd B, crëir llyfrgell enetig sy’n cynnwys biliynau o enynnau, pob un yn gwneud math penodol o wrthgorff.

Yna, mae ymchwilwyr yn cynhyrchu biliynau o fathau gwahanol o wrthgyrff mewn bacteria. Gellir defnyddio’r rhain fel bachau ar gyfer rhwymo wrth abwyd sy’n achosi clefydau, tebyg i’r rhai sydd i’w gweld ar arwyneb celloedd canser neu facteria.

Gan ein bod yn gwybod beth yw’r cod genetig ar gyfer pob gwrthgorff, bydd yr ymchwilwyr yn gallu adnabod y mathau sy’n rhwymo wrth darged dethol yn enetig. Felly, yn achos canser, byddai’r gwrthgorff yn uno â’r cyffur cemotherapi ac yn targedu’r celloedd canser penodol, ac nid y celloedd eraill.

“Ar hyn o bryd rydyn ni’n cynhyrchu gwrthgyrff mewn defaid,” meddai Bethan Evans o IG Innovations. “Byddai’r dechneg hon yn caniatáu i ni ddefnyddio cod DNA y gwrthgorff o’r defaid ac ail-greu’r gwrthgorff yn y labordy, gan roi mwy o reolaeth i ni dros ddethol gwrthgyrff, lleihau amrywiadau o’r naill swp i’r llall, a lleihau’r defnydd o anifeiliaid.”

Y gobaith yw y byddant yn gallu eu gweithgynhyrchu ar raddfa lawer mwy, ac y byddant o bosibl yn gallu eu cynnig fel endidaut herapiwtig neu ddiagnostig newydd.

Adeiladwch gydweithrediad gyda CALIN heddiw
 

Dechreuwch eich cydweithrediad yma...